İçeriğe geç
Rebitra

❓ Rehber · Soru-cevap

Çok kiracılı mimari (multi-tenant) nedir?

Kısa cevap

Çok kiracılı mimari, tek bir yazılım kurulumunun birçok müşteriye (kiracıya) hizmet verdiği, her müşterinin verisinin birbirinden mantıksal olarak ayrıldığı yapıdır. SaaS ürünlerinin büyük çoğunluğu bu modelle çalışır; her müşteri için ayrı sunucu kurmaya göre işletmesi ve güncellemesi çok daha kolaydır.

Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi

Kiracı kim?

Kiracı (tenant), ürünü kullanan bir müşteri kuruluşudur: bir klinik, bir muhasebe bürosu ya da bir şirket. Her kiracının kendi kullanıcıları, kendi verisi ve kendi ayarları vardır. Çok kiracılı mimaride hepsi aynı uygulama kodunu çalıştırır, ama hiçbiri diğerinin verisini göremez.

Apartman benzetmesi işe yarar: Bina ortaktır (kod, altyapı, bakım), daireler ise kiracılara aittir ve kapılar kilitlidir.

Üç temel yaklaşım

YaklaşımNasıl çalışır?Güçlü yanıZayıf yanı
Ortak veritabanı, ortak tablolarHer kayıtta bir kiracı kimliği (tenant_id) bulunurEn ucuz ve işletmesi en kolayYetki hatası verinin karışmasına yol açabilir
Kiracı başına şemaAynı veritabanında her kiracıya ayrı şemaDaha güçlü ayrımÇok sayıda kiracıda migrasyon yönetimi zorlaşır
Kiracı başına veritabanıHer müşteriye ayrı veritabanıEn yüksek izolasyon, kiracıya özel yedek ve taşımaMaliyet ve operasyon yükü yüksektir

Tek bir doğru yoktur. Seçim; müşteri sayısına, verinin hassasiyetine ve sözleşmelerdeki izolasyon beklentisine göre yapılır.

Mimari kararı belirleyen sorular

  • Müşterileriniz küçük işletmeler mi, yoksa veri ayrımını sözleşmeyle isteyen kurumlar mı?
  • Bir müşterinin verisini tek başına yedeklemek, taşımak ya da silmek gerekebilir mi?
  • Çok yoğun kullanan bir müşteri diğerlerinin hızını etkilememeli; yük nasıl dengelenecek?
  • Kullanıcı verisi için bir ülke ya da sunucu konumu şartı var mı?

Ortak veritabanında güvenlik nasıl sağlanır?

En yaygın yaklaşımda her sorgunun kiracı filtresiyle çalıştırılması uygulama katmanında zorunlu hale getirilir. PostgreSQL gibi veritabanları satır düzeyinde güvenlik (row-level security) özelliğiyle bu filtreyi veritabanı seviyesinde de uygulayabilir. Böylece yazılımdaki tek bir unutulmuş filtre, başka müşterinin verisini açığa çıkarmaz. Bu tür kararlar test senaryolarıyla da doğrulanmalıdır: bir kiracının kullanıcısı başka kiracının kaydına erişmeyi denediğinde reddedilmelidir.

Kiracıya özel ihtiyaçlar

Çok kiracılı bir üründe müşteriler çoğu zaman kendi logosunu, alan adını, rol yapısını ya da plan limitlerini ister. Bunları kodu çatallamadan, kiracı ayarları üzerinden yönetmek ürünü sürdürülebilir tutar. Kod tek, ayar kiracıya özgü kalır.

Ne zaman gerekmez?

Ürününüzü yalnızca tek bir şirket kullanacaksa, örneğin kendi iç operasyonunuz için yazılan bir sistemse, çok kiracılı mimariye gerek yoktur ve gereksiz karmaşıklık getirir. Bu durumda özel yazılım geliştirme daha sade bir yapı sağlar.

Rebitra'da yaklaşım

SaaS ürün fikirlerinde mimariyi müşteri profili ve veri hassasiyetine göre birlikte seçiyoruz. Ayrıntılar için web uygulaması ve SaaS geliştirme sayfamıza bakabilir ya da teklif alabilirsiniz.

Web Uygulaması & SaaS için ücretsiz ön görüşme: sorunuzu kendi işinize göre netleştirelim.

Bununla ilgili diğer sorular

Multi-tenant ile single-tenant arasındaki fark nedir?

Multi-tenant yapıda tüm müşteriler aynı uygulama kurulumunu paylaşır; single-tenant yapıda her müşteriye ayrı bir kurulum yapılır. İlki daha ekonomik ve güncellemesi kolay, ikincisi daha yüksek izolasyon sağlar.

Çok kiracılı yapıda veriler karışır mı?

Doğru tasarlanmış bir yapıda karışmaz. Kiracı filtresi hem uygulama hem veritabanı düzeyinde uygulanır ve erişim testleriyle doğrulanır; asıl risk bu filtrenin atlanmasıdır.

Başlangıçta tek kiracılı yapıp sonra çok kiracıya geçebilir miyim?

Geçmek mümkündür ama maliyetlidir; çünkü veri modelinin tamamına kiracı kimliği eklenmesi gerekir. SaaS olarak satmayı düşünüyorsanız mimariyi baştan bu yönde kurmak daha ucuzdur.

İlgili hizmetler

Bölgelere göre

Bunlar da merak ediliyor

Sözlük, karşılaştırma ve teknoloji sayfaları

Projenizi konuşalım.

İlk görüşme ücretsiz. Yazılı teklif ve takvim 48 saat içinde.

Ara WhatsAppTeklif Al