❓ Rehber · Soru-cevap
Çok kiracılı mimari (multi-tenant) nedir?
Kısa cevap
Çok kiracılı mimari, tek bir yazılım kurulumunun birçok müşteriye (kiracıya) hizmet verdiği, her müşterinin verisinin birbirinden mantıksal olarak ayrıldığı yapıdır. SaaS ürünlerinin büyük çoğunluğu bu modelle çalışır; her müşteri için ayrı sunucu kurmaya göre işletmesi ve güncellemesi çok daha kolaydır.
Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi
Kiracı kim?
Kiracı (tenant), ürünü kullanan bir müşteri kuruluşudur: bir klinik, bir muhasebe bürosu ya da bir şirket. Her kiracının kendi kullanıcıları, kendi verisi ve kendi ayarları vardır. Çok kiracılı mimaride hepsi aynı uygulama kodunu çalıştırır, ama hiçbiri diğerinin verisini göremez.
Apartman benzetmesi işe yarar: Bina ortaktır (kod, altyapı, bakım), daireler ise kiracılara aittir ve kapılar kilitlidir.
Üç temel yaklaşım
| Yaklaşım | Nasıl çalışır? | Güçlü yanı | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Ortak veritabanı, ortak tablolar | Her kayıtta bir kiracı kimliği (tenant_id) bulunur | En ucuz ve işletmesi en kolay | Yetki hatası verinin karışmasına yol açabilir |
| Kiracı başına şema | Aynı veritabanında her kiracıya ayrı şema | Daha güçlü ayrım | Çok sayıda kiracıda migrasyon yönetimi zorlaşır |
| Kiracı başına veritabanı | Her müşteriye ayrı veritabanı | En yüksek izolasyon, kiracıya özel yedek ve taşıma | Maliyet ve operasyon yükü yüksektir |
Tek bir doğru yoktur. Seçim; müşteri sayısına, verinin hassasiyetine ve sözleşmelerdeki izolasyon beklentisine göre yapılır.
Mimari kararı belirleyen sorular
- Müşterileriniz küçük işletmeler mi, yoksa veri ayrımını sözleşmeyle isteyen kurumlar mı?
- Bir müşterinin verisini tek başına yedeklemek, taşımak ya da silmek gerekebilir mi?
- Çok yoğun kullanan bir müşteri diğerlerinin hızını etkilememeli; yük nasıl dengelenecek?
- Kullanıcı verisi için bir ülke ya da sunucu konumu şartı var mı?
Ortak veritabanında güvenlik nasıl sağlanır?
En yaygın yaklaşımda her sorgunun kiracı filtresiyle çalıştırılması uygulama katmanında zorunlu hale getirilir. PostgreSQL gibi veritabanları satır düzeyinde güvenlik (row-level security) özelliğiyle bu filtreyi veritabanı seviyesinde de uygulayabilir. Böylece yazılımdaki tek bir unutulmuş filtre, başka müşterinin verisini açığa çıkarmaz. Bu tür kararlar test senaryolarıyla da doğrulanmalıdır: bir kiracının kullanıcısı başka kiracının kaydına erişmeyi denediğinde reddedilmelidir.
Kiracıya özel ihtiyaçlar
Çok kiracılı bir üründe müşteriler çoğu zaman kendi logosunu, alan adını, rol yapısını ya da plan limitlerini ister. Bunları kodu çatallamadan, kiracı ayarları üzerinden yönetmek ürünü sürdürülebilir tutar. Kod tek, ayar kiracıya özgü kalır.
Ne zaman gerekmez?
Ürününüzü yalnızca tek bir şirket kullanacaksa, örneğin kendi iç operasyonunuz için yazılan bir sistemse, çok kiracılı mimariye gerek yoktur ve gereksiz karmaşıklık getirir. Bu durumda özel yazılım geliştirme daha sade bir yapı sağlar.
Rebitra'da yaklaşım
SaaS ürün fikirlerinde mimariyi müşteri profili ve veri hassasiyetine göre birlikte seçiyoruz. Ayrıntılar için web uygulaması ve SaaS geliştirme sayfamıza bakabilir ya da teklif alabilirsiniz.
Web Uygulaması & SaaS için ücretsiz ön görüşme: sorunuzu kendi işinize göre netleştirelim.
Bununla ilgili diğer sorular
Multi-tenant ile single-tenant arasındaki fark nedir?
Multi-tenant yapıda tüm müşteriler aynı uygulama kurulumunu paylaşır; single-tenant yapıda her müşteriye ayrı bir kurulum yapılır. İlki daha ekonomik ve güncellemesi kolay, ikincisi daha yüksek izolasyon sağlar.
Çok kiracılı yapıda veriler karışır mı?
Doğru tasarlanmış bir yapıda karışmaz. Kiracı filtresi hem uygulama hem veritabanı düzeyinde uygulanır ve erişim testleriyle doğrulanır; asıl risk bu filtrenin atlanmasıdır.
Başlangıçta tek kiracılı yapıp sonra çok kiracıya geçebilir miyim?
Geçmek mümkündür ama maliyetlidir; çünkü veri modelinin tamamına kiracı kimliği eklenmesi gerekir. SaaS olarak satmayı düşünüyorsanız mimariyi baştan bu yönde kurmak daha ucuzdur.
İlgili hizmetler
Bölgelere göre
- Adana'da Web Uygulaması Geliştirme Firması: Panelden SaaS Ürününe
- Antakya Web Uygulaması ve SaaS Ajansı: Yeniden Kurulan İşletmeler İçin
- Çukurova Web Uygulaması ve SaaS Geliştirme Firması: Yüz Yüze Çalışan Yerel Ekip
- Gaziantep Web Uygulaması Geliştirme Firması: İhracatçılar İçin Alıcı Portalı ve SaaS
- Hatay'da Web Uygulaması ve SaaS Geliştiren Yazılım Ekibi
- İskenderun Web Uygulaması ve SaaS Uzmanı: Liman ve Lojistik Firmaları İçin
- Kahramanmaraş Web Uygulaması ve SaaS Geliştirme Firması: Fabrikadan Bayiye Tek Panel
- Kayseri Web Uygulaması ve SaaS Geliştirme Ajansı: Bayi Paneli ve Üretim Takibi
Bunlar da merak ediliyor
Sözlük, karşılaştırma ve teknoloji sayfaları
- Sözlük · Monolitik mimari nedir?