İçeriğe geç
Rebitra

❓ Rehber · Soru-cevap

Sosyal medya tasarımında telif hakkı nelere dikkat edilmeli?

Kısa cevap

Sosyal medya tasarımında kullandığınız her görsel, font, müzik ve video için ticari kullanımı kapsayan bir lisansınız ya da hak sahibinin yazılı izni olmalıdır; içeriğin internette bulunması serbest olduğunu göstermez. 5846 sayılı Kanun'a göre eser tescil gerekmeden korunur ve koruma, eser sahibinin ölümünden sonra 70 yıl sürer. İzinsiz kullanımda hak sahibi rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir; şikâyet üzerine ceza davası da açılabilir.

Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi

Telif hakkı kimin hakkıdır?

Bir görsel, fotoğraf, çizim, müzik ya da metin, ortaya çıktığı anda eser sahibinin koruması altındadır; ayrıca tescil gerekmez. İnternette bulunabilmesi, kullanıma açık olduğu anlamına gelmez. Konu Türkiye'de 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile düzenlenir. Kanun, hak sahibinin izni olmadan eserin çoğaltılmasını, yayımlanmasını ya da umuma iletilmesini ihlal sayar.

Sosyal medya tasarımının hammaddesi bu kanunun tam ortasındadır: 4. madde fotoğrafik eserleri ve grafik eserleri güzel sanat eseri olarak sayar. Koruma, eser sahibi yaşadığı sürece ve ölümünden sonra 70 yıl devam eder (md. 27). Kanundaki kayıt ve tescil imkânı hak doğurmaz, yalnızca ispatı kolaylaştırır (md. 13).

Hangi içerik ticari hesapta kullanılabilir?

İçerikDurumNeye bakılır
Kendi çektiğiniz fotoğraf, kendi hazırladığınız görselSerbestÇalışanınız işi gereği ürettiyse haklar işverence kullanılır (md. 18)
Arama motorundan ya da başka bir hesaptan indirilen görselİzin yoksa yasakÇoğaltma ve umuma iletim hakkı yalnızca eser sahibine aittir (md. 22, 25)
Stok kütüphanesinden lisanslı görsel ya da şablonLisans sınırları içinde serbestTicari kullanım, yeniden satış ve logo olarak kullanım maddeleri
CC BY ya da CC BY-SA lisanslı görselSerbest; eser sahibini belirtmek zorunluBY-SA'da uyarlamanın aynı lisansla paylaşılması şartı
CC BY-NC, BY-NC-SA ya da BY-NC-ND lisanslı görselYasakBu lisanslar yalnızca ticari olmayan kullanıma izin verir
CC BY-ND lisanslı görselGri alanTicari kullanım serbest, uyarlama yasak; görseli kırpıp üzerine yazı bindirmek uyarlama sayılabilir
"Kişisel kullanım için ücretsiz" fontTicari lisans alınmadıkça yasakFontun lisans metni
Platformdaki popüler müzik (işletme hesabı, reklam)Uygun lisans yoksa yasakMeta müzik kuralları; platformun ticari kullanıma açık ses kütüphanesi
Başka bir markanın logosu ya da ürün görseliİzin yoksa yasakTelifin yanında marka hakkı
Müşterinin, çalışanın ya da başka bir kişinin fotoğrafıŞartlı: kişinin rızası gerekirResim ve portreler rıza olmadan umuma sunulamaz (md. 86)
Başka bir hesabın gönderisini indirip yeniden yüklemekİzin yoksa yasakPlatformun kendi paylaş özelliği için platform koşullarına bakın
Yapay zekâ ile üretilen görselGri alanAracın ticari kullanım koşulları; kanunda yapay zekâya özgü bir hüküm bulunmuyor

Creative Commons lisansları ticari kullanıma izin veriyor mu?

Ücretsiz görsel ararken en sık karşılaşılan lisans ailesi Creative Commons'tır. Altı lisansın hepsi eser sahibinin belirtilmesini şart koşar; fark ticari kullanım ve değiştirme izninde ortaya çıkar.

LisansTicari kullanımUyarlama (değiştirme)Eser sahibini belirtme
CC BYEvetEvetZorunlu
CC BY-SAEvetEvet, aynı lisansla paylaşmak şartıylaZorunlu
CC BY-NDEvetHayırZorunlu
CC BY-NCHayırEvet, yalnızca ticari olmayan amaçlaZorunlu
CC BY-NC-SAHayırEvet, ticari olmayan amaçla ve aynı lisanslaZorunlu
CC BY-NC-NDHayırHayırZorunlu

Bir işletme hesabındaki tanıtım gönderisini "ticari olmayan kullanım" olarak savunmak zordur; bu yüzden adında NC geçen lisansları marka hesaplarında kullanmayın. Görseli indirdiğiniz sayfadaki lisans adını ve bağlantısını da kaydedin, çünkü lisans şartı eser sahibini belirtmenizi ister.

Sosyal medya tasarımında risk noktaları

  • Arama motorundan indirilen görseller: Google Görseller'de çıkan her fotoğraf serbest değildir. Çoğunun sahibi vardır.
  • Fontlar: Birçok yazı tipi kişisel kullanım için ücretsiz, ticari kullanım için ücretlidir. Lisans metnini okuyun.
  • Stok görsel ve şablonlar: Platformların lisansı genellikle ticari kullanımı kapsar ama bazı sınırlar vardır; örneğin görselin tek başına yeniden satılması ya da logo olarak kullanılması yasak olabilir.
  • Müzik: Meta'nın müzik kurallarına göre uygun lisansınız yoksa platformdaki müzikler ticari amaçlarla kullanılamaz. İşletme hesaplarında ve reklamlarda, platformun ticari kullanıma açık telifsiz ses kütüphanesini ya da lisansını aldığınız müziği tercih edin.
  • Marka logoları ve ürün görselleri: Başka bir markanın logosunu izinsiz kullanmak hem telif hem marka hakkı sorunu doğurabilir.
  • Kişi görüntüleri: Fotoğrafı çekilen kişinin rızası ayrıca önemlidir; telif hakkı ile kişilik hakları ayrı konulardır.

Tasarımcıyla çalışırken haklar kime ait?

Kanunun 52. maddesi, mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olmasını ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar. Yani sosyal medya tasarımını bir tasarımcıya yaptırdığınızda, ödemeyi yapmanız tek başına hakların size geçtiği anlamına gelmeyebilir. Sözleşmede hangi tasarımların, hangi kullanım alanları için ve ne kadar süreyle devredildiği açıkça yazılmalıdır. Başlangıçta bu netleşirse sonradan itiraz çıkmaz.

DurumKanun ne diyorMadde
Tasarımı kendi çalışanınız yaptıSözleşmeden ya da işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça haklar çalıştıran tarafından kullanılır18
Tasarımı serbest tasarımcı ya da ajans yaptıDevir ve lisans yazılı olmalı, konu olan haklar tek tek gösterilmelidir52
Sözleşme henüz yapılmamış tasarımları kapsıyorDevir taahhüdü geçerlidir, ancak devir işleminin kendisi eser ortaya çıkmadan yapılamaz; teslimde devri yazılı teyit edin48, 50
Sözleşmede yalnızca "kullanım izni" yazıyorAksi anlaşılmadıkça her lisans basit sayılır; tasarımcı aynı işi başkasına da kullandırabilir56
Yalnızca dosya teslim edildiNüshanın devri, aksi kararlaştırılmadıkça fikri hakların devrini içermez57
Tasarım sonradan değiştirilecekEser sahibinin izni olmadan eserde değişiklik yapılamaz; şeref ve itibarını zedeleyen değişikliği her durumda engelleyebilir16

Ajans sorumluluğu

Hak ihlalinde dava hak sahibi tarafından, ihlali yapana karşı açılır; kanunun 66. maddesi çalışanlar eliyle yapılan ihlalde işletme sahibine de dava açılabileceğini belirtir. Pratikte, markanızın hesabında yayımlanan görselin hukuki yükü ilk planda sizin üzerinizde olur. Bu yüzden ajanstan kullanılan görsellerin ve fontların lisans kaynağını yazılı almak makuldür.

Aynı madde ihlalin durdurulması davasında kusur aranmadığını da yazar. Görselin lisanssız olduğunu bilmemek, içeriğin kaldırılması talebine karşı bir savunma oluşturmaz.

Telif ihlalinde hangi yaptırımlar gündeme gelir?

YolSonuçDayanak
İhlalin durdurulması davasıKusur aranmaz; ihlal çalışan eliyle yapıldıysa işletme sahibine de açılabilirmd. 66
Bedel talebiHak sahibi, sözleşme yapılsaydı isteyebileceği bedelin ya da rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilirmd. 68
Ceza davasıEseri hak sahibinin yazılı izni olmadan çoğaltan, değiştiren, umuma ileten ya da yayımlayan kişi için bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasımd. 71
Kaynak göstermeden alıntıAltı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasımd. 71
Soruşturma usulüŞikâyete bağlıdır; hak sahibi hakkını kanıtlayan belgeleri Cumhuriyet başsavcılığına sunarmd. 75
İzinsiz kişi görseliTazminat sorumluluğu; koşulları varsa Türk Ceza Kanunu'nun özel hayata ilişkin hükümlerimd. 86
Platform işlemiİzinsiz müzik içeren içerik engellenebilir, sesi kapatılabilir ya da kaldırılabilirMeta müzik kuralları

Hangi yolun işleyeceği somut olaya göre mahkemece belirlenir; bu tablo kanundaki başlıkları gösterir, bir davanın sonucunu öngörmez.

Güvenli çalışma alışkanlıkları

  1. Kullandığınız her görsel, font ve müzik için lisans kaynağını bir tabloda tutun.
  2. Ticari kullanımı açıkça kapsayan stok kütüphaneleri ya da kendi çekimlerinizi tercih edin.
  3. Müşteri ya da ürün fotoğraflarında yazılı onay alın.
  4. Başka bir hesabın içeriğini paylaşmadan önce sahibinden izin isteyin.
  5. Yapay zeka ile üretilen görsellerde aracın ticari kullanım koşullarına bakın.

Bizim sosyal medya tasarımı işlerimizde görseller kendi üretimimiz ya da lisansı doğrulanmış kaynaklardan gelir; teslimde kullanım haklarını yazılı belirtiriz. Gönderi fotoğrafı ihtiyacınız varsa ürün fotoğrafı çekimi ile kendi görselinizi üretmek en sorunsuz yoldur. Hukuki uyuşmazlık durumunda mutlaka bir avukata danışın; bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; kararlarınızdan önce güncel resmi kaynağı ve bir uzmanı kontrol edin.

Sosyal Medya Tasarımı için ücretsiz ön görüşme: sorunuzu kendi işinize göre netleştirelim.

Bununla ilgili diğer sorular

Alıntı yapmak telif hakkı ihlali sayılır mı?

Kanunun saydığı sınırların dışına çıkarsa evet. 35. madde alıntıya (iktibas) yalnızca sınırlı durumlarda izin verir; örneğin alenileşmiş bir eserin bazı cümlelerinin bağımsız bir ilim ya da edebiyat eserine alınması. Alıntının belli olacak şekilde yapılması da şarttır. Ticari bir gönderide başkasının görselini alıntı diye kullanmak güvenli değildir.

Ücretsiz görsel sitelerindeki fotoğraflar tamamen serbest mi?

Hayır, tamamen değil. Çoğu sitenin kendi lisansı vardır ve ticari kullanıma çoğunlukla izin verir; ancak her sitenin kuralı farklıdır. Fotoğrafı indirmeden önce lisans sayfasını okuyun, kişi ya da marka içeren görsellerde ek izin gerekebilir.

Kaynak gösterirsem başkasının görselini kullanabilir miyim?

Hayır, kaynak göstermek izin yerine geçmez. 5846 sayılı Kanun'da çoğaltma ve umuma iletim hakkı yalnızca eser sahibine aittir; alıntı serbestisi de bilim ve edebiyat eserleri gibi sınırlı hallerle sayılmıştır. Hesabı etiketlemek ancak lisansın zaten eser sahibini belirtme şartıyla kullanıma izin verdiği durumlarda yeterlidir.

Instagram'da popüler bir şarkıyı işletme hesabında kullanabilir miyim?

Uygun lisansınız yoksa hayır. Meta'nın müzik kuralları, lisans alınmadıkça müziğin özellikle ticari ve kişisel olmayan amaçlarla kullanılmasını yasaklar; izinsiz müzik içeren içerik engellenebilir, sesi kapatılabilir ya da kaldırılabilir. İşletme gönderilerinde platformun ticari kullanıma açık ses kütüphanesini ya da lisansını aldığınız müziği seçin.

Tasarımcıya ücretini ödedim, tasarımın telif hakkı bana geçer mi?

Kendiliğinden geçmez. Kanunun 52. maddesi mali hak devrinin yazılı yapılmasını ve devredilen hakların tek tek sayılmasını şart koşar; dosyanın teslim edilmesi de fikri hakların devri anlamına gelmez. Sözleşmede yalnızca kullanım izni yazıyorsa, aksi belirtilmedikçe bu izin size özel sayılmaz.

Telif hakkı ihlalinin cezası nedir?

5846 sayılı Kanun'un 71. maddesi, eseri hak sahibinin yazılı izni olmadan çoğaltan, umuma ileten ya da yayımlayan kişi için bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür; soruşturma şikâyete bağlıdır. Hak sahibi ayrıca hukuk davasında rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını talep edebilir.

İlgili hizmetler

Bölgelere göre

Bunlar da merak ediliyor

Sözlük, karşılaştırma ve teknoloji sayfaları

Projenizi konuşalım.

İlk görüşme ücretsiz. Yazılı teklif ve takvim 48 saat içinde.

Ara WhatsAppTeklif Al