İçeriğe geç
Rebitra

📖 Sözlük · Terim

Kullanım hakkı ve lisans nedir?

Kısa cevap

Kullanım hakkı veya lisans, çekimi yapılmış bir fotoğraf ya da videoyu kimin, nerede, hangi amaçla ve ne kadar süreyle kullanabileceğini belirleyen izindir. Telif hakkı çoğunlukla çekimi yapanda kalır; müşteri ise sözleşmede yazılan kapsam kadar kullanım hakkı edinir.

Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi

Kısaca ne işe yarar?

Bir çekim için ödeme yapmak, görsellerle her şeyi yapma hakkı satın almak anlamına gelmeyebilir. Türkiye'de eser üzerindeki manevi haklar eser sahibinde kalır; mali hakların devri ya da kullanım izni ise sözleşmeyle düzenlenir. Lisans metni bu kapsamı açık hale getirir: web sitesinde mi, basılı katalogda mı, reklamda mı, süre sınırı var mı, sadece Türkiye için mi geçerli.

Amaç, iki tarafı da korumaktır. Müşteri görseli rahatça kullanır, çekimi yapan taraf da eserinin kontrolsüz kullanılmasından kaçınır.

Sözleşmede nelerin yazılması gerekir?

  • Kullanım alanı: Web sitesi, sosyal medya, basılı materyal, dış mekân reklamı, ambalaj.
  • Süre: Belirli bir süre mi, süresiz mi.
  • Bölge: Yalnızca Türkiye mi, yurt dışı da dahil mi.
  • Devredilebilirlik: Görseller başka bir firmaya, örneğin yeni bir ajansa verilebilir mi.
  • Düzenleme hakkı: Kırpma, renk düzenleme ve üzerine metin yerleştirme serbest mi.
  • Çekimdeki kişi ve mekânlar: Modeller ve üçüncü kişilerin izinleri ayrıca alınmış mı.

Örnekle anlatalım

Adana'da bir inşaat firması kurumsal fotoğraf çekimi yaptırıyor ve görselleri ilk yıl yalnızca web sitesinde kullanmayı düşünüyor. Üç yıl sonra bir fuar standında büyük baskı olarak kullanmak istediğinde, sözleşmede "basılı kullanım" geçmediği için çekim yapanla yeniden anlaşması gerekiyor. Baştan geniş kapsamlı bir kullanım hakkı yazılsaydı bu ek yazışma gerekmezdi.

Sık yapılan hatalar

  • Sözleşme yapmadan çekime başlamak.
  • "Sınırsız kullanım" ifadesini tanımsız bırakmak; kapsamı açıkça yazın.
  • Ham dosyaların teslimini unutmak ya da beklemek. Ham dosyalar çoğunlukla ayrı bir kalemdir.
  • İnternetten indirilen görseli lisans kontrolü yapmadan kullanmak.

Bu konu genel bilgilendirme niteliğindedir; bağlayıcı metin için bir avukata danışın. Kurumsal çekim planı için kurumsal fotoğraf çekimi sayfamıza, ilgili kavramlar için shot list ve görsel kimlik çekim rehberi maddelerine bakabilirsiniz.

Kurumsal Portre & Ekip Çekimi için ücretsiz ön görüşme: bu konuyu kendi işinize göre netleştirelim.

Bununla ilgili diğer sorular

Çekim için ödeme yaptıktan sonra görseller tamamen benim mi olur?

Her zaman değil. Kapsam sözleşmede yazılıdır. Çoğu durumda müşteri belirlenen alanlarda kullanım hakkı edinir; mali hakların tamamen devri ancak açıkça yazılırsa söz konusu olur.

Görselleri başka bir ajansa verebilir miyim?

Bu, sözleşmede devredilebilirlik maddesi olup olmadığına bağlıdır. Yeni ajansla çalışma ihtimaliniz varsa, çekimden önce görsellerin üçüncü kişilere verilebileceğinin yazılı olmasını isteyin.

İlgili hizmetler

Bölgelere göre

Rehberde ve diğer bölümlerde

Projenizi konuşalım.

İlk görüşme ücretsiz. Yazılı teklif ve takvim 48 saat içinde.

Ara WhatsAppTeklif Al