📖 Sözlük · Terim
Yaka ve shotgun mikrofon nedir?
Kısa cevap
Yaka mikrofon, konuşan kişinin kıyafetine iliştirilen küçük mikrofondur; shotgun mikrofon ise kameranın üstüne ya da bir sopanın ucuna takılan, yalnızca baktığı yöndeki sesi toplayan uzun mikrofondur. İkisi de ağıza yakın durarak, kameranın kendi mikrofonundan çok daha temiz ve anlaşılır ses kaydeder.
Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi
Kısaca ne işe yarar?
Kameranın içindeki mikrofon odadaki her sesi aynı ölçüde kaydeder: konuşmacıyı da, klimayı da, koridordaki adım seslerini de. Harici mikrofonun tek amacı, sesi kaynağına yaklaştırıp gerisini geride bırakmaktır.
Yaka mikrofon konuşanın göğsüne yakın bir noktaya, genellikle yakaya ya da gömleğin düğme sırasına tutturulur. Ağıza yirmi-otuz santim kadar yakın durduğu için ortam gürültüsü, konuşma sesinin yanında zayıf kalır. Kablolu modeller kameraya ya da kayıt cihazına bağlanır; telsiz modellerde küçük bir verici konuşmacının belinde durur ve kişi serbestçe yürüyebilir.
Shotgun mikrofon uzun gövdeli, dar yönlü bir mikrofondur. Önüne baktığı yönden gelen sesi iyi alır, yanlardan ve arkadan gelen sesleri zayıflatır. Kameranın üstüne takılabilir ya da boom adı verilen bir sopayla, kadraj dışında konuşmacının hemen üstünde tutulur. Konuşmacının üzerinde cihaz görünmesini istemediğiniz çekimlerde tercih edilir.
Örnekle anlatalım
Çukurova'da mobilya üreten bir atölyenin sahibiyle tanıtım röportajı çekildiğini düşünün. Atölyede zımpara makinesi, kompresör ve radyo aynı anda çalışıyor. Sahibinin yakasına takılan yaka mikrofon, cümleleri bu gürültünün üzerinde net biçimde kaydeder; kamera mikrofonuyla yapılan kayıtta ise sözler makine sesine karışırdı.
Aynı gün atölyenin ortam görüntüleri de alınır. Testere tezgâhına kadraj açılır, yönlü shotgun mikrofon makineye çevrilir ve yalnızca o tezgâhın sesi kaydedilir. Kurguda röportaj sesi ile bu ortam sesi ayrı kanallarda birleşir ve izleyici hem konuşmayı rahat duyar hem de atölyenin gerçek havasını hisseder.
Sık yapılan hatalar
- Yaka mikrofonu giysiye sürtünecek yere takmak. Kravat, ceket yakası ya da kolye ile temas eden mikrofon çıtırtı kaydeder.
- Shotgun mikrofonu kadrajdan uzakta tutmak. Dar yönlü olması mesafeyi telafi etmez; mikrofon konuşmacıya ne kadar yakınsa ses o kadar temiz olur.
- Kaydı kulaklıkla dinlememek. Ses sorunu çoğu zaman çekim bittikten sonra, kurguda fark edilir ve düzeltilemez.
- Yedek pil almamak. Telsiz vericinin pili röportajın ortasında bitebilir.
- Dış mekânda rüzgâr koruyucu kullanmamak. Hafif bir esinti bile kaydı kullanılamaz hale getirir.
Hangi hizmetle ilişkili?
Röportaj ve eğitim videolarında doğru mikrofon seçimi çekim planının bir parçasıdır. Metni ekrandan okuyan yöneticiler için teleprompter ile birlikte planlanır. Tüm bunlar kurumsal video çekimlerimizde baştan düşündüğümüz ayrıntılardır.
Bununla ilgili diğer sorular
Telefonla video çekerken de harici mikrofon gerekir mi?
Sessiz bir odada, ağıza yakın çekimlerde telefon mikrofonu idare eder. Kalabalık, rüzgârlı ya da geniş mekânlarda ise yaka mikrofon sesi belirgin biçimde iyileştirir ve çekimi daha profesyonel gösterir.
Yaka mikrofon mu shotgun mikrofon mu daha iyi?
İkisi farklı işe yarar. Konuşan kişi tek ve mikrofon takmaya uygunsa yaka mikrofon daha güvenlidir. Cihazın görünmesini istemediğiniz ya da sık hareket eden kadrajlarda shotgun mikrofon tercih edilir.