📖 Sözlük · Terim
Vade farkı ve risk limiti nedir?
Kısa cevap
Vade farkı, ödemenin peşin yerine ileri bir tarihe bırakılması karşılığında satıcının alıcıdan istediği ek bedeldir. Risk limiti ise bir bayiye açık hesapta verilebilecek en yüksek borç tutarıdır. B2B portalda limit dolunca yeni sipariş otomatik olarak durdurulabilir.
Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi
Kısaca ne işe yarar?
İki kavram birlikte çalışır. Vade farkı, vadeli satışın maliyetini fiyata yansıtır: satıcı parasını geç aldığı için bu bekleme süresinin karşılığını ister. Risk limiti ise vadeli satışın sınırını çizer: bir bayiye en fazla şu kadar açık bakiye taşınır.
Limit olmadan vadeli satış, tahsil edilemeyen alacak riskini sınırsız büyütür. Vade farkı olmadan ise gecikmenin maliyetini satıcı tek başına üstlenir.
Örnekle anlatalım
Adana'da yedek parça dağıtan bir toptancı, bayilerine 30 gün vadeyle mal veriyor. Satış temsilcisi aynı bayiye hem eski borç kapanmadan yeni sipariş alıyor hem de ödeme günü geçmiş faturayı fark etmiyor. Üç ay sonra bayinin açık bakiyesi, firmanın kaldırabileceğinden çok daha yüksek.
Portalda her bayiye bir risk limiti tanımlanır. Bayi sepeti onaylamak istediğinde sistem açık bakiye ile yeni sipariş tutarını toplayıp limitle karşılaştırır. Limit aşılıyorsa sipariş "onay bekliyor" durumuna düşer ya da hiç oluşmaz. Vadesi geçmiş fatura varsa bayiye uyarı gösterilir. Böylece sınırı insan hatırlamak zorunda kalmaz.
Sık yapılan hatalar
- Limiti bayinin ciro büyüklüğüne bakmadan herkese aynı vermek.
- Vade farkını sözlü anlaşmaya bırakmak; faturada görünmezse tartışma çıkar.
- Limit aşıldığında istisnayı kimin onaylayacağını belirlememek.
- Limiti hiç gözden geçirmemek; ödeme düzenli olan bayinin limiti artırılabilir.
Ne zaman önemli?
Bayi sayısı arttıkça ve satışlar vadeye kaydıkça bu iki kavram nakit akışınızın sigortası olur. Özellikle sezonluk çalışan, ödemeleri belirli aylarda toplanan sektörlerde bayilerin borcunun tek bir yerden görülmesi gerekir. Limit ve vade kuralları sistemde tanımlıysa kararı kişinin hafızası ya da cesareti değil, önceden belirlenmiş kural verir.
Vade ve limit mevzuatı için muhasebecinize danışın. Bu kuralları siparişe bağlamak için B2B bayi portalı sayfamıza bakabilirsiniz. Yakın terim: cari hesap.
Bununla ilgili diğer sorular
Risk limiti aşılırsa bayi sipariş veremez mi?
Sistemi nasıl kurduğunuza bağlıdır. Sipariş tamamen engellenebilir ya da yönetici onayına düşürülebilir. Çoğu firma ikinci yolu seçer; böylece güvenilir bayi için istisna yapabilir, riskli bayiyi ise bekletebilir.
Vade farkı faturada ayrı mı gösterilir?
Genellikle ayrı bir kalem olarak gösterilmesi şeffaflık açısından tercih edilir. Ancak faturalandırma ve vergi tarafı için muhasebecinize danışmanız gerekir; portal yalnızca hesaplamayı ve kaydı yönetir.