🧰 Teknoloji · Araç
Schema.org (JSON-LD) nedir, arama ve yapay zeka sonuçlarına faydası ne?
Kısa cevap
Schema.org, web sayfasındaki bilgilerin (işletme, ürün, soru-cevap, adres, makale) makinelerin anlayacağı ortak bir sözlükle etiketlenmesini sağlayan standarttır; JSON-LD ise bu etiketleri sayfaya eklemenin önerilen biçimidir. Arama motorlarının ve yapay zeka sistemlerinin sayfanızı doğru yorumlamasına yardım eder, ancak sıralama garantisi vermez.
Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi
Ne işe yarar?
Bir insan sayfanızı okuyunca firmanın adını, adresini, çalışma saatlerini ve hangi hizmeti verdiğinizi anlar. Arama motoru ya da yapay zeka sistemi ise düz metinden bu bilgileri tahmin etmek zorundadır. Schema.org, Google, Microsoft, Yahoo ve Yandex'in birlikte ortaya koyduğu ortak bir sözlüktür: "Bu bir kurum, adı şu; bu bir ürün, fiyatı şu; bu bir soru, cevabı şu" gibi ifadeleri standart terimlerle yazmanıza izin verir. JSON-LD ise bu terimleri sayfaya bir betik bloğu olarak ekleme biçimidir ve Google'ın önerdiği yöntemdir.
İşin pratik sonucu şudur:
- Arama motoru sayfanın ne hakkında olduğunu daha az belirsizlikle anlar.
- Uygun olduğunda arama sonucunda zengin görünümler (ürün bilgisi, yorum yıldızı, yol tarifi gibi) için aday olursunuz; gösterip göstermemek tamamen arama motorunun kararıdır.
- Yapay zeka destekli aramalar, kurumunuzla ilgili temel bilgileri ayıklarken yapılandırılmış veriyi bir ipucu olarak kullanabilir. Bunun belirli bir sonuç doğurduğunu garanti edemeyiz.
Önemli kural: işaretleme, sayfada görünen içeriği yansıtmalıdır. Ziyaretçinin görmediği bilgiyi yalnızca etiket olarak eklemek Google'ın yönergelerine aykırıdır ve işe yaramaz.
Kimler için uygun?
- Yerel müşteri arayan, adres ve çalışma saati bilgisinin doğru görünmesi gereken işletmeler
- Ürün ve fiyat bilgisi sunan e-ticaret ve katalog siteleri
- Blog, rehber ve sık sorulan sorular yayımlayan kurumsal siteler
- Birden fazla dilde yayın yapan ve dil sürümlerini düzenli tanıtmak isteyen siteler
- Arama ve yapay zeka görünürlüğünü teknik olarak güçlendirmek isteyen herkes
Ne zaman tercih edilmemeli?
İçeriği zayıf ya da henüz yayına hazır olmayan bir sitede önce içerik ve temel teknik SEO düzeltilmelidir; işaretleme bunların yerini tutmaz. Ayrıca sayfada olmayan yorum puanı, sahte fiyat ya da gerçek dışı bilgi eklemek manuel işlem riski doğurur. Şablonu kopyalayıp her sayfaya aynı verileri yapıştırmak da hatalıdır: her sayfanın işaretlemesi o sayfanın içeriğine uymalıdır.
Maliyet ve süreye etkisi
Schema.org'un kendisi ücretsizdir; ödeyeceğiniz şey işçiliktir. Maliyeti etkileyen başlıca etkenler: kaç farklı sayfa tipi olduğu (ana sayfa, hizmet, ürün, makale, SSS), içerik sistemi (WordPress eklentisi mi, özel kod mu), verilerin sistemden otomatik üretilip üretilmeyeceği ve çok dillilik. Küçük bir kurumsal sitede temel kurum ve sayfa işaretlemesi kısa sürede hazırlanır; yüzlerce ürünün olduğu bir katalogda ise verilerin şablondan otomatik üretilmesi planlanmalıdır. Kurulumdan sonra bakım da gerekir: fiyat, adres veya hizmet değiştiğinde işaretleme güncellenmelidir.
Alternatifleri
- Microdata ve RDFa: Aynı sözlüğü HTML etiketlerinin içine gömerek kullanır. Çalışır ama içerikle iç içe geçtiği için bakımı zordur.
- Eklenti tabanlı çözümler: WordPress'te SEO eklentileri temel işaretlemeyi otomatik ekler; özel ihtiyaçlarda sınırlı kalabilir.
- Hiç işaretleme eklememek: Arama motorları yine sayfayı indeksler, ancak zengin görünüm ve açık varlık tanımı fırsatlarını kaçırabilirsiniz.
Doğrulamak için Google'ın Zengin Sonuç Testi ve Schema Markup Validator araçları kullanılır. Bu işi arama görünürlüğü stratejisinin parçası olarak yapay zeka arama optimizasyonu (GEO/AEO) ve SEO hizmeti kapsamında ele alıyoruz.
Rebitra projelerinde
Rebitra, JSON-LD yapılandırılmış veriyi kendi yürüttüğü ve geliştirdiği sitelerde kullanıyor. Emlak Markası sitesinde kurum, hizmet ve sık sorulan sorular için JSON-LD bulunuyor; bunun yanında hreflang etiketleri ve llms.txt dosyasıyla arama ve yapay zeka görünürlüğü hedefleniyor. Folira sitesinde de JSON-LD, hreflang, site haritası ve Open Graph etiketleri teknik SEO katmanının parçası. İşaretlemenin her projede aynı kalıpla değil, sitenin içerik yapısına göre kurulması gerektiğini görüyoruz. Siteniz için hangi sayfa tiplerinde hangi işaretlemenin anlamlı olacağını teklif formundan bize yazarak konuşabiliriz.
Kaynaklar
Yapay Zeka Arama Optimizasyonu (GEO/AEO) için ücretsiz ön görüşme: bu konuyu kendi işinize göre netleştirelim.
Bununla ilgili diğer sorular
Schema.org eklersem Google'da üst sıraya çıkar mıyım?
Hayır, doğrudan sıralama etkisi garanti edilmez. Yapılandırılmış veri sayfanın içeriğini daha net anlatır ve uygun durumlarda zengin sonuç görünümüne aday olmanızı sağlar. Sıralamayı ise içerik kalitesi, bağlantılar ve rekabet gibi birçok etken belirler.
JSON-LD ile Schema.org arasındaki fark nedir?
Schema.org bir sözlüktür; hangi terimlerle neyi anlatacağınızı tanımlar. JSON-LD ise bu terimleri sayfaya eklemek için kullanılan veri biçimidir. Yani Schema.org ne söyleneceğini, JSON-LD de nasıl yazılacağını belirler; Google JSON-LD kullanımını önerir.
Eklediğim yapılandırılmış verinin doğru çalıştığını nasıl kontrol ederim?
Google'ın Zengin Sonuç Testi aracı sayfanızın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu gösterir, Schema Markup Validator ise sözdizimini genel olarak denetler. Ayrıca Search Console'daki geliştirme raporları yayındaki sayfalarda çıkan hataları listeler.
İlgili hizmetler
Bölgelere göre
- Adana GEO/AEO Optimizasyonu Ajansı: Yapay Zeka Aramasında Doğru Görünün
- Antakya GEO/AEO Hizmeti: Restoran, Otel ve Yöresel Ürün İşletmeleri İçin Yapay Zeka Arama Ekibi
- Çukurova GEO/AEO Ajansı: Kafeden Kliniğe Yapay Zeka Cevaplarında Güncel Bilgi
- Gaziantep GEO/AEO Uzmanı: Baklavadan Halıya Yapay Zeka Cevaplarında Doğru Anlatılan Markalar
- Hatay Yapay Zeka Arama Uzmanı: Yeniden Açılan İşletmeler İçin GEO/AEO Ekibi
- İskenderun GEO/AEO Danışmanı: Liman, Gemi Acentesi ve Çelik Yan Sanayi Firmaları İçin
- Kahramanmaraş GEO/AEO Uzmanı: Üreticinin Teknik Bilgisini Cevap Motorlarına Doğru Anlatmak
- Kayseri GEO/AEO Uzmanı: Üreticiler İçin Yapay Zeka Arama Optimizasyonu
Diğer teknolojiler
- Headless CMS nedir, geleneksel WordPress'ten ne farkı var?
- Next.js nedir, hangi web projelerinde tercih edilir?
- Tailwind CSS nedir, web sitesi maliyetini nasıl etkiler?
- Screaming Frog nedir, teknik SEO taramasında ne bulur?
- Semrush nedir, anahtar kelime ve rakip analizi nasıl yapılır?
- Webflow nedir, Türkiye'de kullanmak mantıklı mı?