❓ Rehber · Soru-cevap
Kullanılabilirlik testi nasıl yapılır?
Kısa cevap
Kullanılabilirlik testi, gerçek kullanıcılara belirli görevler verip siteyi ya da uygulamayı nasıl kullandıklarını gözlemleme yöntemidir. Hedef belirlenir, görev senaryoları yazılır, birkaç katılımcıyla oturum yapılır, takıldıkları yerler not edilir ve bulgular önceliklendirilerek tasarıma işlenir.
Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi
Kullanılabilirlik testi neyi ölçer?
Bir sayfayı yapanların gözü o sayfaya alışmıştır; ziyaretçi ise ilk kez görür. Kullanılabilirlik testi bu farkı kapatır: kullanıcı görevi yapabiliyor mu, ne kadar sürede yapıyor, nerede hata yapıyor, hangi noktada kararsız kalıyor sorularının cevabı gözlemle alınır. Görüş sormaktan farkı şudur: insanlar ne yaptığını değil, ne yapmak istediğini söyleme eğilimindedir. Test ise yaptıklarını gösterir.
Adım adım uygulama
- Hedefi netleştirin. "Site beğenildi mi?" yerine "Ziyaretçi randevu formunu tamamlayabiliyor mu?" gibi somut bir soru seçin.
- Görev senaryoları yazın. "Menüyü kullanın" yerine "Cumartesi için randevu almak istiyorsunuz, bunu yapın" gibi gerçek hayata yakın görevler verin. Çözümü ima eden kelimelerden kaçının.
- Katılımcı bulun. Hedef kitlenize benzeyen kişileri seçin. Küçük gruplarla yapılan birkaç turlu testler, tek büyük testten çoğu zaman daha verimlidir.
- Oturumu yürütün. Katılımcıdan düşündüklerini yüksek sesle söylemesini isteyin, yönlendirmeyin, sadece izleyin ve not alın. Ekran kaydı ve izin alınmış ses kaydı sonradan çok işe yarar.
- Bulguları sınıflandırın. Her sorunu etkisi ve görülme sıklığına göre sıralayın.
- Düzeltin ve tekrar test edin. Düzeltmeler yeni sorun doğurmuş olabilir.
Hangi ölçütlere bakılır?
| Ölçüt | Nasıl okunur |
|---|---|
| Görev tamamlama | Görevi bitirenlerin oranı |
| Süre | Görevin ne kadar sürdüğü |
| Hata sayısı | Yanlış tıklama, geri dönme, vazgeçme |
| Memnuniyet | Oturum sonrası kısa anket (SUS gibi standart ölçekler kullanılabilir) |
Sayılar tek başına yeterli değildir. Hangi cümlede duraksadığı, hangi butonu iki kez aradığı gibi gözlemler asıl düzeltme listesini çıkarır.
Yüz yüze mi uzaktan mı?
Yüz yüze testte yüz ifadesini ve duraksamayı görmek kolaydır. Uzaktan testte ise daha geniş bir kitleye ulaşılır ve katılımcı kendi cihazında, alıştığı ortamda dener. Mobil ağırlıklı ürünlerde katılımcının kendi telefonunu kullanması sonucu daha gerçekçi yapar.
Sık yapılan hatalar
- Yönlendirici sorular sormak ("Bu buton belli, değil mi?").
- Sadece ekip arkadaşlarıyla test yapmak.
- Bulguları toplayıp uygulamamak.
Test, canlı bir sitede de yapılabilir; özellikle web sitesi yenileme projelerinde mevcut sitenin takıldığı noktaları bulmak için iyi bir başlangıçtır. Satış yapan sitelerde ödeme akışını denemek için e-ticaret sitesi projelerinde de uyguluyoruz. Genel çerçeve için UI/UX tasarım sayfasına göz atabilirsiniz.
Bununla ilgili diğer sorular
Kullanılabilirlik testi için kaç kişi gerekir?
Sabit bir sayı yok. Pek çok ekip küçük gruplarla başlar; ilk 5 kişi çoğu belirgin sorunu ortaya çıkarır. Sonra düzeltip yeni bir grupla tekrar denemek daha verimlidir.
Kullanılabilirlik testi ile A/B testi aynı şey mi?
Hayır. Kullanılabilirlik testi az kişiyle nedenleri anlamayı, A/B testi ise çok ziyaretçiyle iki sürümü sayısal olarak karşılaştırmayı amaçlar.