📖 Sözlük · Terim
Aydınlatma metni nedir?
Kısa cevap
Aydınlatma metni, kişisel verisini topladığınız kişiye bunu kim olarak, hangi amaçla, hangi yolla ve hangi hukuki sebeple topladığınızı, kimlere aktarabileceğinizi ve haklarının neler olduğunu bildiren metindir. KVKK'nın 10. maddesine göre veri sorumlusunun bu bilgilendirmeyi veriyi toplarken yapması zorunludur.
Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi
Kısaca ne işe yarar?
Aydınlatma, şeffaflığın karşılığıdır: kişi verisini verirken bununla ne yapılacağını bilmelidir. Metin; veri sorumlusunun kimliğini, verinin işlenme amacını, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceğini, toplama yöntemini ve hukuki sebebini, ayrıca kişinin KVKK 11. maddedeki haklarını içermelidir.
Bu metin açık rıza ile aynı şey değildir. Aydınlatma bilgi vermedir ve kural olarak her veri toplamada gerekir; rıza ise yalnızca gerektiği durumlarda ayrıca alınan onaydır.
Örnekle anlatalım
Adana'da iki şubesi olan bir mobilya mağazasının iki ayrı veri toplama noktası var. Birincisi web sitesindeki "ücretsiz keşif talep et" formu. Formun altında kısa bir bağlantı "Kişisel verileriniz hakkında bilgilendirme" sayfasına gider.
İkincisi mağaza kasası: müşteri teslimat için adresini ve telefonunu veriyor. Kasada görünür bir pano ya da yazılı bir bilgilendirme olmalı, istenirse tam metin verilebilmelidir. Aynı işletmede iki ortam, iki farklı sunum biçimi gerekir; çünkü veri hem ekranda hem kâğıtta toplanıyor.
İyi bir aydınlatma metninde ne bulunur?
- Firmanın unvanı ve iletişim bilgisi (veri sorumlusu kim?).
- Hangi veriler toplanıyor ve hangi amaçla kullanılıyor?
- Veriler kimlere aktarılabilir; örneğin kargo firması, muhasebe ofisi, barındırma sağlayıcısı.
- Verinin toplanma yöntemi: form, telefon, kamera, çerez.
- Hukuki sebep: sözleşmenin kurulması, yasal yükümlülük, meşru menfaat gibi.
- Kişinin hakları ve bunları nasıl kullanacağı.
Metin sade olmalı. İşletmenin gerçekte yapmadığı bir şeyi yazmak, hiç metin olmamasından da kötüdür.
Sık yapılan hatalar
En yaygın hata, başka bir sitenin metnini kopyalayıp kendi uygulamasına uydurmamaktır. Metinde "yurt dışına aktarım yapılmaz" yazıp yurt dışı sunucudaki bir e-posta aracı kullanmak buna örnektir. İkinci hata, metni sitenin en alt köşesine gömmek ve forma hiç bağlamamaktır. Üçüncüsü ise açık rıza ile aydınlatmayı tek kutuda birleştirmektir.
İlgili konular
Hangi bilginin kişisel veri sayıldığını kişisel veri nedir? sayfasında, hassas türleri özel nitelikli kişisel veri sayfasında bulabilirsiniz. Siteniz ve süreçleriniz için metin hazırlığı ile uygulamanın uyumlu olmasını istiyorsanız KVKK uyum danışmanlığı sayfamıza göz atın. Bu içerik hukuki görüş değildir.
Kaynaklar
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; kararlarınızdan önce güncel resmi kaynağı ve bir uzmanı kontrol edin.
KVKK Uyum Danışmanlığı için ücretsiz ön görüşme: bu konuyu kendi işinize göre netleştirelim.
Bununla ilgili diğer sorular
Web sitemde iletişim formu varsa aydınlatma metni şart mı?
Evet. Formdan ad, telefon veya e-posta topluyorsanız kişiyi bilgilendirmeniz gerekir. En pratik yol, formun hemen altına aydınlatma metnine giden görünür bir bağlantı koymak ve metni gerçek uygulamanıza göre yazmaktır.
Aydınlatma metni ile açık rıza metni aynı şey mi?
Hayır. Aydınlatma, veri toplanırken yapılan zorunlu bilgilendirmedir ve onay gerektirmez. Açık rıza ise belirli bir konuda, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle verilen ayrı bir onaydır; ikisi tek kutuda birleştirilmemelidir.