📖 Sözlük · Terim
Codec ve bit hızı nedir?
Kısa cevap
Codec, videoyu saklamak için sıkıştıran ve izlerken açan yöntemdir (H.264 ve H.265 gibi). Bit hızı ise videonun her saniyesine ayrılan veri miktarıdır. İkisi birlikte dosya boyutunu ve görüntü kalitesini belirler; düşük bit hızı küçük dosya, ama bozulmuş görüntü demektir.
Son güncelleme: 21 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rebitra ekibi
Kısaca ne işe yarar?
Ham video çok büyüktür; birkaç dakikalık çekim yüzlerce gigabayta çıkabilir. Codec (kodlayıcı/çözücü) bu veriyi akıllıca sıkıştırır. Yaygın olanlar:
- H.264 (AVC): Hemen her cihazda ve tarayıcıda oynar; web ve sosyal medya için güvenli seçimdir.
- H.265 (HEVC): Aynı kalitede daha küçük dosya üretir, ancak eski cihazlarda ve bazı tarayıcılarda sorun çıkarabilir.
- ProRes gibi kurgu codec'leri: Çok büyük dosyalar üretir ama kurguda görüntüyü neredeyse bozmadan korur.
Bit hızı ise bir saniyelik görüntüye kaç megabit veri ayrıldığını gösterir (Mbps). Aynı codec ile bit hızını düşürürseniz dosya küçülür; belli bir noktadan sonra karanlık alanlarda blok blok bozulmalar ve bulanıklık başlar.
Örnekle anlatalım
Yüreğir'de tekstil ürünleri satan bir toptancı, 90 saniyelik ürün tanıtım videosunu hem web sitesine hem WhatsApp üzerinden müşterilerine göndermek istiyor. Kurgudan çıkan master dosya 4 GB. Bunu doğrudan göndermek mümkün değil. Web için H.264 ve orta bit hızıyla birkaç on megabaytlık bir kopya hazırlanıyor; WhatsApp için ise daha da küçük bir sürüm çıkarılıyor. Master dosya arşivde duruyor, yarın yeni bir kanal gerekirse oradan yeniden üretiliyor.
Doğru ayarı nasıl seçersiniz?
Kural basit: çekimde yüksek kalite, teslimde amaca uygun boyut. Çekim ve kurgu aşamasında dosyayı ağır sıkıştırmayın. Son çıktıyı ise yayın yerine göre hazırlayın. Web sitesinde hız önemlidir, TV ya da fuar ekranında kalite; sosyal medyada ise platform videoyu zaten yeniden sıkıştırır, bu yüzden gereğinden fazla büyük dosya yüklemek bir avantaj sağlamaz.
Sık yapılan hatalar
- Tek dosyayı her yerde kullanmak: Kurumsal tanıtım için çıkan tek bir büyük dosya web sitesini yavaşlatır.
- Çok düşük bit hızı: Dosya küçülür ama hareketli sahnelerde görüntü dağılır; markanız özensiz görünür.
- Kayıpları üst üste bindirmek: Sıkıştırılmış videoyu tekrar sıkıştırıp tekrar dışa aktarmak kaliteyi her seferinde düşürür. Hep orijinalden çıktı alın.
- Uyumluluğu unutmak: Bazı eski televizyonlar ve tarayıcılar yeni codec'leri oynatamaz.
Teslim formatlarını çekim öncesinde birlikte belirlediğimizde kayıp yaşanmaz. Süreç ve kapsam için kurumsal video sayfamıza bakın. İlişkili terimler: 4K çözünürlük ve gimbal.
Bununla ilgili diğer sorular
Web sitem için video hangi codec ile hazırlanmalı?
Uyumluluk açısından en güvenli seçim H.264'tür; neredeyse tüm tarayıcı ve telefonlarda sorunsuz oynar. Bit hızını sayfa hızını bozmayacak kadar düşük tutup, büyük master dosyayı ayrıca arşivlemek en sağlıklı yöntemdir.
Bit hızı yükseldikçe video her zaman daha mı iyi görünür?
Belli bir seviyeye kadar evet, ama sonrasında fark gözle seçilmez; dosya boyutu ise artmaya devam eder. Çözünürlük, içerik hareketi ve yayın mecrasına göre yeterli bir bit hızı seçmek hem kalite hem hız açısından daha akıllıcadır.